Fonds Brede Welvaart
Publiek geld naar wat het meeste oplevert
Het Fonds Brede Welvaart ontwikkelt een mechanisme om publieke middelen zo doelmatig mogelijk in te zetten, dwars door de departementale schotten heen. Elke besteding wordt getoetst met maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA), volgens de richtlijnen van CPB en PBL. Op basis van een landelijke databank met analyses, voorstellen en wegingsindicatoren.
Doelen die we al hebben, maar niet halen
De overheid heeft zich verbonden aan brede-welvaartsdoelen. Die zijn afgeleid uit de Grondwet (onder meer bestaanszekerheid, bewoonbaarheid van het land en volksgezondheid) en uit verdragen en internationale afspraken, zoals het Klimaatakkoord van Parijs en de VN-duurzaamheidsdoelen. Die doelen worden nu niet gehaald.
Het Fonds Brede Welvaart toetst bestedingen aan die doelen. Met de MKBA-methode maken we zichtbaar wat een euro oplevert aan natuurlijk, menselijk en sociaal kapitaal, aansluitend bij de Monitor Brede Welvaart van het CBS. Het geld gaat naar wat aantoonbaar het meeste bijdraagt. Dat zijn vaak regeneratieve, coöperatieve en transformatieve initiatieven en maatregelen, die slecht passen in de bestaande financieringskanalen.
Naast Brede Welvaart zijn er de flora en Fauna en de biosfeer die gezamenlijk de basis vormen voor het functioneren van de menselijke samenleving. Deze context is van belang om te weten binnen welke 'safe operating space' we moeten blijven om Brede Welvaart mogelijk te maken ook op lange termijn. Dit is geen idealisme maar welbegrepen belang.
Bron: https://ourworldindata.org/wild-mammals-birds-biomass
MKBA als kompas
In ons lopende KIN-project Kosten en opbrengsten van (n)iets doen is een eerste prototype van een MKBA-rekentool ontwikkeld. Gemeenten, fondsen en donateurs vullen een bedrag in en zien wat dat oplevert aan brede welvaart. Met schuifregelaars stellen ze zelf prioriteiten, bijvoorbeeld klimaat, natuur, armoedebestrijding of kunst en cultuur. De rekentool wordt verder ontwikkeld met de partners in het netwerk.
Waar het geld vandaan komt
Het fonds onderzoekt onder welke voorwaarden publieke middelen, zoals herverdeeld beleidsgeld, hogere opbrengsten door fiscale vereenvoudigingen en minder fiscale lekkage's, legitiem kunnen worden ingezet voor de transitie. Daarnaast staat het fonds open voor bijdragen van burgers, bedrijven en instellingen.
Hoe het fonds bestuurd wordt
Het fonds wordt ingericht als onafhankelijk, coöperatief bestuurd fonds, met heldere verantwoording aan de samenleving en aan de gemeenschappen waarvoor het werkt. De precieze inrichting werken we uit met de partners in het netwerk. Democratische sturing op waarden is het uitgangspunt.
Netwerk
Urgenda
Brengt de ervaring uit de klimaatrechtszaken in: de overheid aanspreken op doelen waaraan ze zich zelf heeft verbonden.
WEAll
De Wellbeing Economy Alliance zet zich in voor een economie die draait om welzijn van mens en planeet.
Meent.Coop
Brengt ervaring mee met fondsen voor de coöperatieve, regeneratieve economie.
Hogeschool van Amsterdam
Kennispartner via Meent.Coop.
Vrije Universiteit Amsterdam
Prof. Carl Koopmans, hoogleraar Beleidsevaluatie, brengt zijn MKBA-expertise in.
Burgerplatform.nl
Coördineert het netwerk en verbindt partners, data en burgers.
In gesprek met onder meer kennisinstellingen, planbureaus en maatschappelijke organisaties.
Steun de netwerkaanvraag
We bereiden een aanvraag voor bij de KIN Pact Netwerksubsidie 2026 (deadline 27 oktober). We bouwen een netwerk van kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheden rond het Fonds Brede Welvaart.
Wat we vragen: laat vóór vrijdag 16 oktober weten of u het project steunt en of we uw naam of organisatie in de aanvraag mogen noemen. U gaat daarmee geen concrete verplichtingen aan. Wie welke rol krijgt, blijkt als we de aanvraag samen verder invullen.
Mail naar info@fondsbredewelvaart.nl voor de link, of reageer direct per mail.
Ik steun de netwerkaanvraagWilt u als kennisinstelling, decentrale overheid, financier of maatschappelijke organisatie meedenken? Neem contact op via info@fondsbredewelvaart.nl.