Yvon Jaspers, presentatrice van Boer zoekt vrouw, onderzoekt in de tweedelige KRO-NCRV-documentaire De boer, de broer, de zus en de ziekte het mogelijke verband tussen bestrijdingsmiddelen en de ziekte van Parkinson. Aanleiding is de diagnose van haar broer Willem in 2024, toen hij 40 was. Tijdens de opnames stuurde de Nederlandse Fruittelers Organisatie NFO, in overleg met andere belangenorganisaties van boeren, een brief aan haar leden met het advies niet mee te werken. src:Omroep Brabant src:RTL Nieuws
Wat er gebeurde
Jaspers spreekt in de documentaire met neuroloog Bas Bloem van het Radboudumc en met Zembla-journalist Ton van der Ham, die al jaren onderzoek doet naar bestrijdingsmiddelen. Volgens Bloem is Parkinson een ziekte die vooral door de omgeving wordt veroorzaakt, waarbij pesticiden en ook pfas een rol spelen als giftige cocktail. src:Het Parool
Na het gesprek met Bloem ging de brief van de boerenorganisaties rond. Daarin staat volgens Het Parool het advies niet mee te werken aan een programma waarin de boer weer de schuld krijgt. Volgens Omroep Brabant noemt de NFO als reden de vrees voor negatieve framing en onjuiste informatie. Verschillende boeren die Jaspers via Boer zoekt vrouw kende, weigerden daarna een gesprek. Jaspers noemt de brief oneerlijk: het lijkt net alsof ik moet kiezen tussen de boeren en mijn familie. Toch zegt ze: ik kan dit verhaal niet negeren. src:RTL Nieuws src:Omroep Brabant
Boeren die wel meewerkten, wijzen erop dat de rest van de wereld de middelen blijft gebruiken en dat de boer al twintig jaar overal de schuld van krijgt. src:Het Parool Ook het voormalig CDA-Kamerlid Rendert Algra, die zelf Parkinson heeft, is anders gaan denken over pesticiden; hij vermoedt een verband met het spuiten van Roundup in zijn jeugd op de boerderij. src:de Volkskrant
Duiding
Het RIVM noemt een verband tussen blootstelling aan bestrijdingsmiddelen en ziekten als Parkinson plausibel, en ongeveer 30 procent van de Nederlanders woont binnen 250 meter van landbouwgrond. dp:Pesticiden Toch gaat de toelating uit van veilig, tenzij schade bewezen is. Daardoor ligt de bewijslast bij zieken en omwonenden, en niet bij de producent.
Burgerplatform ziet de boer hier niet als schuldige. Boeren gebruiken middelen die de overheid heeft toegelaten en zijn zelf vaak het meest blootgesteld. Juist daarom is het zorgelijk wanneer belangenorganisaties hun leden adviseren het gesprek te mijden, terwijl tegelijk in Brussel wordt voorgesteld de vaste herbeoordeling van middelen te schrappen. Burgerplatform wil toelating volgens het voorzorgbeginsel, eerst stoppen met middelen die pfas-afbraakproducten in het grondwater brengen, en een heffing waarmee de producent meebetaalt. Zo hoeft niet de boer en niet de patiënt de rekening te dragen.
